Goedenavond, ik ben Willem. Als je hier in Den Haag rondloopt, zie je veel mensen die de hele dag naar een scherm staren. Ze tikken op plastic toetsenbordjes en aan het eind van de dag hebben ze niets in hun handen. Dat is niets voor mij. Ik sta al veertig jaar in de werkplaats en mijn vader en grootvader deden hetzelfde. Hout is eerlijk materiaal. Het luistert naar je, mits je weet hoe je het moet aanpakken. In mijn cursussen leer ik mensen niet hoe ze een bouwpakket van de grootgrutter in elkaar moeten schroeven, want dat kan iedereen. Nee, ik leer je hoe je het hout begrijpt. Waarom zet eikenhout uit? Hoe loopt de draad van een stuk essen? Dat is de basis. Zonder die kennis ben je geen timmerman, maar een hobbysluiter. En hier in de regio Den Haag, met die zilte zeelucht, werkt hout net even anders dan in het binnenland. Daar moet je rekening mee houden als je iets bouwt dat langer dan een zomer mee moet gaan.
In mijn werkplaats aan de rand van de stad heerst rust. Het geluid van een handzaaf die door vurenhout gaat, is het mooiste wat er is. Tijdens de cursus beginnen we bij het begin. Je krijgt een stuk ruw hout en een schaaf. En dan gaan we aan de slag. Geen machines de eerste paar lessen, want je moet het materiaal voelen. Als je niet met een handschaaf een plank recht kunt krijgen, heb je niets te zoeken bij een vlakbank. Het gaat om het vakmanschap dat langzaam uit onze samenleving verdwijnt. Mensen denken dat ze alles kunnen kopen, maar het gevoel dat je krijgt als je eigenhandig een verbinding hebt gemaakt die zonder lijm of spijkers muurvast zit, dat is met geen goud te betalen. Dat is wat ik mijn cursisten wil meegeven: de trots op je eigen werk.
- De eigenschappen van verschillende houtsoorten leren herkennen.
- Het slijpen van beitels en schaven tot ze vlijmscherp zijn.
- Handmatige houtverbindingen maken zoals de pen-en-gatverbinding.
- Tekeningen lezen en materiaallijsten opstellen zonder ingewikkelde software.
- Veilig werken in een professionele omgeving.
=== Willems Wijsheid: Een scherpe beitel is veiliger dan een botte. Een botte beitel vraagt om kracht, en kracht zorgt voor uitschieters. Als je bloed ziet in de werkplaats, was je gereedschap waarschijnlijk niet scherp genoeg of je kop zat er niet bij. ===
We kijken ook naar de afwerking. Veel mensen smeren tegenwoordig alles dicht met plastic lak. Zonde van het hout. Ik laat je zien hoe je met olie en was de natuurlijke tekening van het hout naar boven haalt. Een tafel moet kunnen ademen. Als er na tien jaar een krasje op komt, schuur je het even op, zet je het weer in de was en het is weer als nieuw. Dat is duurzaamheid waar we vroeger niet eens een woord voor hadden, het was gewoon logisch. In mijn cursus is er geen plek voor drama of ingewikkelde theorieën. We drinken een kop koffie, we stropen de mouwen op en we gaan zagen. Zo simpel is het. Of je nu advocaat bent of stratenmaker, aan de werkbank is iedereen gelijk. Het hout maakt geen onderscheid.